چاپ و کاتالوگ

کاتالوگ دیجیتال: PDF، ورق‌خور یا کاتالوگ واتس‌اپ؟ راهنمای انتخاب قالبی که فروش بیاورد

کاتالوگ دیجیتال PDF، ورق‌خور یا کاتالوگ واتس‌اپ؟ راهنمای انتخاب قالب برای فروش B2B و نمایشگاه، طراحی برای موبایل، اندازه‌گیری با UTM و تعرفه‌ی ۱۴۰۵.

  • ۹ دقیقه مطالعه
کاتالوگ دیجیتال: PDF، ورق‌خور یا کاتالوگ واتس‌اپ؟ راهنمای انتخاب قالبی که فروش بیاورد

بیشتر شرکت‌ها وقتی تصمیم می‌گیرند «کاتالوگ دیجیتال» داشته باشند، در واقع یک فایل PDF از کاتالوگ چاپی‌شان می‌سازند و آن را در واتس‌اپ برای مشتری می‌فرستند. این کار ایرادی ندارد، اما معمولاً همان‌جا تمام می‌شود: مشتری فایل را باز می‌کند، روی گوشی متن‌ها را نمی‌تواند بخواند، و شما هم هیچ‌وقت نمی‌فهمید کاتالوگ دیده شد یا نه.

کاتالوگ دیجیتال یک قالب واحد نیست. PDF سبک، PDF تعاملی، کاتالوگ ورق‌خور (فلیپ‌بوک) و کاتالوگ داخل پیام‌رسان یا سایت، هر کدام برای کار متفاوتی ساخته شده‌اند. این راهنما برای مدیری است که می‌خواهد پیش از سفارش بداند کدام قالب به درد فروش او می‌خورد، چه چیزهایی کاتالوگ را فروش‌ساز می‌کند و پیش از شروع طراحی چه چیزهایی را باید آماده کند.

چهار قالب رایج کاتالوگ دیجیتال و تفاوت واقعی‌شان

اسم همه‌ی این‌ها را «کاتالوگ دیجیتال» می‌گذارند، اما تجربه‌ای که به مشتری می‌دهند خیلی با هم فرق دارد.

  • PDF سبک (نسخه‌ی ایمیلی): همان فایل چاپی با حجم کمتر. ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین گزینه است و برای پیوست ایمیل یا آرشیو مشتری خوب است. ضعفش این است که برای صفحه‌ی کاغذ طراحی شده، نه صفحه‌ی گوشی.
  • PDF تعاملی: PDF با فهرست قابل کلیک، لینک هر محصول به صفحه‌ی خودش در سایت، دکمه‌ی تماس و واتس‌اپ. هنوز یک فایل است و باید دانلود شود، اما دست‌کم مسیر بعدی را به خواننده نشان می‌دهد.
  • کاتالوگ ورق‌خور (فلیپ‌بوک HTML5): کاتالوگ در مرورگر مثل کتاب ورق می‌خورد و با یک لینک یا QR کد باز می‌شود؛ چیزی برای دانلود وجود ندارد. می‌شود بعد از انتشار صفحه‌ای را عوض کرد بی‌آنکه لینک تغییر کند، و اگر متن صفحه‌ها به صورت متن واقعی (نه تصویر) منتشر شود، گوگل هم آن را می‌خواند.
  • کاتالوگ در پیام‌رسان یا سایت: فهرست محصولات به صورت کارت‌های جدا، مثل کاتالوگ واتس‌اپ بیزینس یا صفحه‌های محصول در سایت. واتس‌اپ در راهنمای رسمی‌اش این قابلیت را «ویترین موبایلی کسب‌وکار» می‌نامد که مشتری بدون خروج از گفت‌وگو محصولات را می‌بیند و برای دیگران می‌فرستد. این قالب برای «پیدا کردن یک محصول» عالی است، اما داستان برند و جدول‌های فنی کامل را روایت نمی‌کند.

در عمل، بیشتر شرکت‌ها به ترکیبی از این‌ها نیاز دارند: یک نسخه‌ی اصلی که برند را روایت می‌کند و یک یا دو خروجی کمکی برای کانال‌های مشخص.

کدام قالب برای کدام کسب‌وکار؟

به جای اینکه بپرسید «کدام قالب بهتر است»، بپرسید «کاتالوگ من کجا، به دست چه کسی و برای چه تصمیمی باز می‌شود». چند موقعیت رایج:

  • شرکت صنعتی با فروش B2B: خریدار مشخصات فنی، جدول ابعاد و استانداردها را می‌خواهد و فایل را برای مدیر خرید یا مهندس پروژه می‌فرستد. اینجا کاتالوگ ورق‌خور با لینک ثابت برای ارسال، به‌علاوه‌ی یک PDF تعاملی برای آرشیو و پیوست پیش‌فاکتور، ترکیب منطقی است.
  • شبکه‌ی نمایندگی و پخش: مهم‌ترین مسئله به‌روز ماندن است. اگر هر بار محصول جدید اضافه شود و نمایندگان هنوز فایل قدیمی را بفرستند، کاتالوگ علیه شما کار می‌کند. قالبی که با یک لینک ثابت به‌روز می‌شود، این مشکل را از ریشه حل می‌کند.
  • نمایشگاه و جلسه‌ی حضوری: بازدیدکننده وقت خواندن ندارد. یک QR کد روی غرفه یا کارت ویزیت که مستقیم کاتالوگ را روی گوشی باز کند، بهتر از کاتالوگ کاغذی است که در کیسه‌ی بازدیدکننده گم می‌شود؛ هرچند برای مشتریان کلیدی، نسخه‌ی چاپی هنوز اثر خودش را دارد.
  • برند مصرفی و فروش مستقیم: مشتری می‌خواهد سریع محصول را پیدا کند، قیمت یا موجودی را بپرسد و سفارش بدهد. کارت‌های محصول در پیام‌رسان یا سایت، همراه با یک کاتالوگ ورق‌خور کوتاه برای معرفی برند، بهتر جواب می‌دهد.
  • صادرات: نسخه‌ی هر زبان را جدا بسازید و جهت صفحه (راست‌به‌چپ و چپ‌به‌راست) را از ابتدا در طراحی در نظر بگیرید. ترجمه‌ی یک کاتالوگ فارسی در همان قالب، معمولاً صفحه‌آرایی را به هم می‌ریزد.

موبایل: جایی که بیشتر کاتالوگ‌های دیجیتال شکست می‌خورند

کاتالوگی که روی گوشی خوانده نشود، عملاً دیده نشده است. گروه نیلسن نورمن، از مرجع‌های شناخته‌شده‌ی تجربه‌ی کاربری، در پژوهش‌هایش روی کاربران از جمله مشتریان B2B گزارش کرده که PDF برای خواندن روی صفحه‌نمایش مناسب نیست: چیدمان ثابت صفحه برای کاغذ ساخته شده، متن ریز می‌شود، جست‌وجو و پیمایش داخل فایل سخت است و کاربر راه برگشت به سایت را گم می‌کند. توصیه‌ی آن‌ها این است که PDF را برای چاپ نگه دارید، نه برای ارائه‌ی آنلاین. این گروه در به‌روزرسانی سال ۲۰۲۰ همان مقاله نوشته که یافته‌ها اساساً تغییری نکرده‌اند.

گوگل هم برای فهرست‌کردن و رتبه‌بندی سایت‌ها، نسخه‌ی موبایل محتوا را مبنا قرار می‌دهد. پس از دید جست‌وجو هم، تجربه‌ی موبایل فرع ماجرا نیست.

چند تصمیم طراحی که کاتالوگ را روی گوشی خوانا نگه می‌دارد:

  • هر صفحه یک پیام اصلی داشته باشد؛ صفحه‌های شلوغ کاتالوگ چاپی روی گوشی ناخوانا می‌شوند.
  • جدول‌های فنی بزرگ را به چند جدول کوچک‌تر بشکنید یا برای آن‌ها لینک «دانلود برگه‌ی مشخصات» بگذارید.
  • متن را به صورت متن واقعی نگه دارید، نه داخل عکس، تا هم بزرگ‌نمایی شود و هم قابل جست‌وجو باشد.
  • دکمه‌ها و لینک‌ها را آن‌قدر بزرگ بگذارید که با انگشت راحت زده شوند.

چه چیزی کاتالوگ دیجیتال را فروش‌ساز می‌کند؟

کاتالوگ چاپی کارش را با «دیده‌شدن» تمام می‌کند. کاتالوگ دیجیتال می‌تواند یک قدم جلوتر برود و خواننده را به اقدام بعدی برساند، به شرطی که این قدم از ابتدا طراحی شده باشد.

  • یک اقدام روشن در هر صفحه: دکمه‌ی «استعلام قیمت این محصول در واتس‌اپ»، «دانلود مشخصات فنی» یا «درخواست نمونه». خواننده نباید برای تماس به صفحه‌ی آخر برگردد.
  • لینک هر محصول به صفحه‌ی خودش در سایت: کاتالوگ معرفی می‌کند و صفحه‌ی محصول جزئیات و فرم سفارش را دارد. این دو مکمل هم‌اند، نه جایگزین هم.
  • ویدئو و عکس واقعی: یک ویدئوی کوتاه از عملکرد دستگاه یا خط تولید، کاری می‌کند که چند صفحه متن نمی‌کند. عکس‌هایی که از ابتدا برای کاتالوگ گرفته شده‌اند، با صفحه‌آرایی هماهنگ‌ترند.
  • جدا کردن قیمت از کاتالوگ: اگر قیمت‌ها مدام تغییر می‌کند، آن را در یک برگه‌ی قیمت جداگانه نگه دارید تا هر بار مجبور به طراحی دوباره‌ی کاتالوگ نباشید.
  • متن قابل خواندن برای موتور جست‌وجو: گوگل در فهرست رسمی قالب‌هایی که فهرست می‌کند، PDF را هم آورده است؛ اما فقط متنی را می‌خواند که واقعاً متن باشد. کاتالوگی که صفحه‌هایش را به شکل عکس خروجی گرفته‌اند، برای گوگل تقریباً خالی است.

اصول پایه‌ی طراحی، از گرید و سلسله‌مراتب اطلاعات تا انتخاب عکس، برای هر دو نسخه‌ی چاپی و دیجیتال یکی است. اگر می‌خواهید این اصول را با جزئیات بیشتری بخوانید، راهنمای چگونه یک کاتالوگ استاندارد طراحی کنیم را ببینید.

ارسال و اندازه‌گیری: بدانید کاتالوگ چه کرده است

یکی از بزرگ‌ترین مزیت‌های کاتالوگ دیجیتال این است که می‌شود فهمید کار کرده یا نه. اما این اتفاق خودبه‌خود نمی‌افتد.

  • لینک بفرستید، نه فایل سنگین: سقف پیوست در جیمیل شخصی ۲۵ مگابایت است و گوگل اعلام کرده اگر حجم پیوست از این بیشتر شود، فایل را خودکار به لینک گوگل درایو تبدیل می‌کند. یعنی کاتالوگ پرحجم شما در عمل به یک لینک درایو بی‌نام‌ونشان تبدیل می‌شود. یک لینک اختصاصی با نام برند خودتان حرفه‌ای‌تر است.
  • برای هر کانال، لینک جدا بسازید: گوگل آنالیتیکس با پارامترهای UTM نشان می‌دهد بازدید از کجا آمده است. راهنمای رسمی گوگل توصیه می‌کند همیشه سه پارامتر utm_source (منبع، مثلاً نمایشگاه یا خبرنامه)، utm_medium (کانال، مثلاً ایمیل یا QR) و utm_campaign (نام کمپین) را بگذارید. با این کار می‌فهمید QR کد غرفه بیشتر بازدید آورده یا ایمیل به مشتریان قدیمی.
  • یک لینک ثابت برای همه: به نمایندگان، فروشندگان و صفحه‌ی اینستاگرام یک لینک بدهید که همیشه آخرین نسخه را نشان دهد. این‌طوری هیچ‌کس فایل قدیمی را دست‌به‌دست نمی‌کند.
  • QR کد روی هر چیز چاپی: کارت ویزیت، بسته‌بندی، بنر غرفه و حتی نسخه‌ی چاپی کاتالوگ. هر QR را با UTM خودش بسازید.

پیش از سفارش چه آماده کنیم و هزینه از کجا می‌آید؟

بیشترین تأخیر و هزینه‌ی اضافه در پروژه‌ی کاتالوگ از طراحی نمی‌آید؛ از محتوایی می‌آید که آماده نیست. پیش از تماس با طراح این‌ها را مشخص کنید:

  • هدف اصلی کاتالوگ: معرفی شرکت، فروش محصول، جذب نماینده یا ارائه در مناقصه.
  • مخاطب اصلی و کانالی که بیشتر از آن ارسال می‌شود (واتس‌اپ، ایمیل، نمایشگاه، سایت).
  • فهرست محصولات، مشخصات فنی و متن‌های نهایی؛ و اینکه عکس‌ها موجودند یا باید عکاسی شوند.
  • زبان‌ها و اینکه نسخه‌ی چاپی هم لازم است یا نه.
  • اقدامی که می‌خواهید خواننده انجام دهد و شماره یا لینکی که باید به آن برسد.

عواملی که هزینه را تعیین می‌کنند هم روشن‌اند: تعداد صفحات، اینکه کاتالوگ از صفر طراحی شود یا از یک فایل چاپی موجود به نسخه‌ی دیجیتال تبدیل شود، نیاز به عکاسی و ویدئو، و تعداد نسخه‌های زبانی. برای نمونه، طبق تعرفه‌ی ۱۴۰۵ استودیو، طراحی کاتالوگ دیجیتال هوشمند (حداقل ۲۴ صفحه) از ۸۴ میلیون تومان، تبدیل کاتالوگ چاپی موجود به کاتالوگ دیجیتال هوشمند از ۶۰ میلیون تومان، و ایده‌پردازی و طراحی کاتالوگ چاپی (حداقل ۱۶ صفحه، جلد و صفحات داخلی) از ۹۱ میلیون تومان شروع می‌شود. جزئیات و محاسبه‌ی آنلاین در صفحه‌ی تعرفه‌ی خدمات طراحی آمده است.

اگر کاتالوگ چاپی خوبی دارید، لازم نیست همه‌چیز را از نو بسازید؛ تبدیل همان فایل به نسخه‌ی ورق‌خور و اضافه کردن لینک‌ها و دکمه‌ها، اغلب سریع‌ترین راه برای شروع است. برای آشنایی بیشتر با نقش کاتالوگ دیجیتال در تبلیغات و برندینگ هم می‌توانید مقاله‌ی طراحی کاتالوگ دیجیتال و اهمیت آن در تبلیغات را بخوانید.

پرسش‌های پرتکرار

کاتالوگ دیجیتال با یک فایل PDF چه فرقی دارد؟
PDF یک فایل است که باید دانلود شود و چیدمانش برای کاغذ ساخته شده؛ روی گوشی معمولاً ناخواناست. کاتالوگ دیجیتال ورق‌خور با یک لینک در مرورگر باز می‌شود، روی هر دستگاهی کار می‌کند، بعد از انتشار قابل به‌روزرسانی است و می‌تواند لینک، ویدئو و دکمه‌ی تماس داشته باشد.
آیا با داشتن کاتالوگ دیجیتال دیگر به کاتالوگ چاپی نیازی نیست؟
نه لزوماً. برای جلسه‌های حضوری، مشتریان کلیدی و نمایشگاه، کاتالوگ چاپی هنوز اثر خودش را دارد. بهترین حالت این است که هر دو نسخه از یک طراحی واحد ساخته شوند تا هزینه‌ی طراحی دوباره پرداخت نشود.
کاتالوگ واتس‌اپ بیزینس جای کاتالوگ طراحی‌شده را می‌گیرد؟
کاتالوگ پیام‌رسان برای فهرست کردن محصولات و پاسخ سریع به سؤال مشتری مفید است، اما برند، داستان شرکت و مشخصات فنی کامل را روایت نمی‌کند. این دو مکمل هم‌اند: کارت محصول برای پیدا کردن، کاتالوگ طراحی‌شده برای قانع کردن.
کاتالوگ دیجیتال در گوگل دیده می‌شود؟
گوگل PDF و صفحه‌های وب را فهرست می‌کند، اما فقط متنی را می‌خواند که به صورت متن منتشر شده باشد، نه داخل عکس. برای دیده‌شدن جدی در جست‌وجو، بهتر است در کنار کاتالوگ، برای محصولات اصلی صفحه‌ی جداگانه در سایت داشته باشید.
کاتالوگ چاپی فعلی‌مان را می‌شود دیجیتال کرد؟
بله. از فایل کاتالوگ چاپی نسخه‌ی ورق‌خور ساخته می‌شود، بدون طراحی دوباره؛ و می‌شود در همین مرحله لینک محصولات و دکمه‌های تماس را هم اضافه کرد.

جمع‌بندی

کاتالوگ دیجیتال خوب با پرسیدن «چه قالبی؟» شروع نمی‌شود، با پرسیدن «کجا و برای چه تصمیمی باز می‌شود؟» شروع می‌شود. وقتی این روشن باشد، انتخاب بین PDF، کاتالوگ ورق‌خور و کارت‌های محصول ساده می‌شود، و کاتالوگ از یک فایل فرستاده‌شده به یک ابزار فروش قابل اندازه‌گیری تبدیل می‌شود.

استودیو گام بعدی از سال ۱۳۷۳ کاتالوگ چاپی و دیجیتال برای شرکت‌های صنعتی و برندهای مصرفی طراحی می‌کند؛ از عکاسی محصول تا نسخه‌ی ورق‌خور با لینک اختصاصی. اگر برای کاتالوگ شرکت‌تان برنامه دارید، نمونه‌کارها را در صفحه‌ی طراحی کاتالوگ ببینید و برای دریافت پیش‌فاکتور با ما تماس بگیرید.